Üst Biliş Nedir?

Üst biliş (metabiliş), kişinin kendi düşünce süreçlerini fark etmesi, gözlemlemesi ve değerlendirmesidir. Örneğin, “Neden hep böyle düşünüyorum?”, “Bu düşünceyi neden durduramıyorum?” gibi sorular üst bilişe örnektir. Normalde bu yeti, kişinin kendini düzenlemesi için oldukça faydalıdır. Ancak bazı durumlarda bu mekanizma ters çalışır ve kişiyi çıkmaza sokabilir.

Üst Bilişsel Depresyon Nasıl Gelişir?

Üst bilişsel depresyonda, kişi sadece “Kötü hissediyorum.” demez. Bunun yerine “Kendimi kötü hissetmem çok kötü, ben neden böyleyim?” şeklinde düşünceler geliştirir. Bu da olumsuz düşünceler zinciri oluşturarak depresif ruh halini derinleştirir.

Bu düşünme şekli:
- Sürekli zihinsel sorgulamalara,
- Olumsuz düşünceleri bastıramamaya,
- Kendine yönelik yoğun suçlamalara neden olur.

Belirtileri Nelerdir?

- Sürekli kendi düşüncelerini analiz etme ve sorgulama
- “Ben neden böyle düşünüyorum?” tarzı zihinsel döngüler
- Olumsuz düşüncelerden çıkamama hissi
- Kendi zihinsel durumundan korkma veya endişelenme
- Kendini yetersiz ve çaresiz hissetme

Bu belirtiler klasik depresyon belirtileriyle birleştiğinde, kişi için oldukça yıpratıcı bir hale gelir.

Üst Bilişsel Depresyonda Terapi Neden Etkilidir?

Bu tür depresyonda Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Metakognitif Terapi (Üst Bilişsel Terapi) oldukça faydalıdır. Bu terapilerde amaç, kişinin düşünce biçimini değiştirmek değil, düşüncelerle kurduğu ilişkiyi dönüştürmektir. Kişi, olumsuz düşünceleri bastırmak yerine onları gözlemlemeyi ve akmasına izin vermeyi öğrenir.

Sonuç: Farkındalık İyileştirir

Üst bilişsel depresyon, özellikle düşünmeye yatkın, içe dönük bireylerde daha sık görülür. Kendi düşünceleriyle savaşan kişiler, zamanla bu düşüncelerden korkmaya başlar. Bu da depresyonun derinleşmesine neden olur. Ancak doğru psikolojik destekle bu döngü kırılabilir. Düşüncelerle savaşmak yerine onları anlamak ve kabul etmek, ruh sağlığı açısından en önemli adımlardan biridir.

Desteğe ihtiyacınız varsa, Bakırköy Psikolog Randevusu için 0516 162 1043 numaralı telefondan Psikolog Cemre Bozkuş merkezimizle iletişime geçebilirsiniz.
Randevu Al